LIBREVILLE (GABON), Van 24 november tot en met 15 december 2009 nam de A-Koningscie (PARA) deel aan de internationale oefening M’Bira in het Afrikaanse Gabon. Deze oefening, onder leiding van een Frans infanterie bataljon, wordt jaarlijks gehouden in samenwerking met het Gabonese leger. De oefening heeft traditioneel als doel om een ‘show of force’ te geven van de aanwezige Franse militairen in Gabon en daarnaast met de Gabonese militairen samen te trainen. Voor de A-Koningscompagnie bood oefening M’Bira een mooie gelegenheid om in de Gabonese Jungle te trainen en internationaal, op Niveau V, te laten zien uit welk hout ze gesneden is.

Hoge luchtvochtigheid
De hoofdmacht van de compagnie vertrok op zondag 29 november vanaf vliegveld Eindhoven richting Libreville, Gabon. De planning was om gelijktijdig met de wapens en 48-uurs bepakking van de eenheid te vliegen. Door logistieke tegenslagen werd deze vlucht helaas met een aantal dagen vertraagd. Een deel van de uitrusting kon alsnog in het vliegtuig met personeel mee, echter de wapens bleven achter in Eindhoven. Na een vlucht van een kleine 10 uur werd de compagnie opgevangen door de CC en CSM die een aantal dagen eerder in het voordetachement vertrokken waren. De compagnie werd gelegerd in een grote hangar op de Franse basis ‘Charles de Gaulle’ in het centrum van Libreville. Libreville is de Hoofdstad van Gabon, waar ongeveer 90% van de Gabonese bevolking leeft. De klimatologische omstandigheden in Gabon (net als in andere jungle gebieden) worden gekenmerkt door een hoge temperatuur in combinatie met een zeer hoge luchtvochtigheid. Deze combinatie vergt normaliter een lange acclimatisatie periode waarin het optreden van zeer lichte naar zwaardere arbeid verschuift. Voor uw beeldvorming, de Franse militairen die voor 4 maanden geplaatst worden in Gabon, nemen twee maanden de tijd om te acclimatiseren. Omdat de compagnie echter maar twee weken in Gabon zou zijn, was er geen tijd voor een uitgebreid acclimatisatie programma. Sterker nog, er was überhaupt geen tijd voor acclimatisatie. In de aanloop naar de oefening werd dit als een groot knelpunt gezien. De oefendoelen (met name in het tweede deel van de oefening) logen er niet om en zonder acclimatisatie zou dit tot grote problemen met betrekking tot de inzetbaarheid van het personeel kunnen leiden. Dit in combinatie met de wapens (en delen van de uitrusting) die nog in Nederlands stonden en alle groepsmateriaal dat nog met de boot in Gabon aan moest komen, maakte dat wij als compagnie niet echt ontspannen aan de oefening begonnen. Onze Franse collega’s bleken echter zeer meedenkend en welwillend. Voor zolang het nodig was, konden we Franse uitrusting gebruiken. Met een verzoeklijst die varieerde van een paar schoenen tot een klamboe of jungle hoedje, alles was voorradig en kon gebruikt worden. Ook het fysiek zware programma werd aangepast aan de mate van acclimatisatie.

Franse jungletraining
De Franse eenheid in Gabon geeft een 12 daagse Jungle opleiding waarin technieken met betrekking tot Jungle warfare en overleven aangeleerd worden. De eerste week van de oefening werd ingevuld met een verkorte versie van deze Jungle opleiding. Na een dag van lessen op het Kamp vertrokken we met Franse ‘4tonners’ naar de Jungle. Na een kleine 4 uur rijden arriveerde de colonne bij het basiskamp. Dit kamp ligt aan een centrale weg (zandpad) door de jungle waaraan in totaal 6 kleine bivak locaties liggen. Daarnaast zijn er verschillende ‘leslocaties’ aan deze weg gelegen. Met behulp van een eenvoudige matrix manoeuvreerden we gedurende de eerste week langs de hoofdweg tussen de verschillende kampen en leslocaties. De lessen die gegeven werden bestonden uit; ‘La vie en foret’, hier werden valstrikken behandeld evenals bijzondere eigenschappen van planten en dieren, ‘Combat’ Franse contactdrills in de Jungle (theorie), ’Combat 2’ Franse contactdrills in de Jungle (daadwerkelijk schieten), ‘Topo’ oriënteren en navigeren en ‘Parcours’ een hindernis baan/survivalbaan in de Jungle. De lessen werden gegeven door Franse sergeanten en korporaals die verbonden zijn aan de eenheid die gestationeerd is in Gabon. Veelal leden van een Frans Jungle Verkenningspeloton. Na een kort overleg tussen de CC van onze compagnie en de Franse kapitein operatiën werd het niveau van de lessen, met name op fysiek gebied, aangepast aan de mate waarin wij geacclimatiseerd waren. Hierdoor was het in ieder geval mogelijk om zonder noemenswaardige kleerscheuren de lessen door te komen. Een ander struikelblok werd gevormd door de taalbarrière. In tegenstelling tot de Fransen waarmee de onze compagnie in Deh Rawod samengewerkt heeft spraken de Franse militairen in Gabon nauwelijks tot geen Engels. Gelukkig was hierop in Nederland al geanticipeerd en waren er vanuit CLAS en de 11^e brigade tolken mee. Deze twee externe tolken en een Frans sprekende sergeant uit de compagnie hebben het mogelijk gemaakt dat de lesstof uiteindelijk ook in begrijpelijke taal bij de toehoorder aankwam. Het mag duidelijk zijn dat de lessen hierdoor wel langer duurden. Uiteindelijk is de eerste week zeer vruchtbaar geweest. We kunnen niet spreken van een Jungle training of opleiding, maar zeker wel van een uitgebreide oriëntatie waar we in het tweede deel van de oefening veel baad bij gehad hebben.

COVO
Het weekend tussen de twee oefenweken werd gevuld  met  een sportprogramma en een door de cie  opgebouwde static show, onder andere de geneeskundige keten vanaf zelfhulp kameradenhulp (ZHKH) tot overdracht aan een arts werd gedemonstreerd en alle middelen van de compagnie stonden uitgestald met de gebruikers ten behoeve van het geven van de nodige informatie. Een aantal enthousiaste kerels uit de compagnie creëerden zelfs een mini bioscoop waar de welbekende demo-  en uitzend filmpjes gedemonstreerd werden. De static show werd voorafgegaan door een sportochtend met de daarbij behorende bekers. Natuurlijk werd de voetbalwedstrijd, na een spannende penalty sessie, door ons gewonnen. De zondag werd gevuld door een ontspanningsprogramma op het strand. Helaas was die ontspanning niet voor iedereen weggelegd. Doordat het Franse bevel voor de tactische oefening later kwam dan verwacht en vertalen ervan meer tijd kostte dan we hadden gepland.  Moest er op de zondagmiddag door ge-covo’d worden. Na de complexe commando voering (COVO) cyclus startte op de maandag de tactische oefening M’BIRA. Het scenario bestond, grof geschetst, uit een goed georganiseerde piraten bende die opereerde vanuit een oord in de jungle, met verder land inwaarts een grote logistieke basis. De piraten bende was vergelijkbaar met een guerrillaleger. Het mandaat was niet heel exact omschreven maar kwam neer op een operatie waarbij er nauwelijks restricties zijn. De piratenbende werd vormgegeven door oefenvijand van maar liefst 70 man. Al met al een uitdagend scenario wat garant stond voor genoeg actie.

Vechten in de jungle
Onze compagnie werd versterkt met een Gabonees peloton. (Het Franse leger in Gabon traint Gabonese militairen en zorgt daarnaast voor uitrusting en bewapening). Dit peloton draaide, met een van onze pelotons commdanten (PC’n) als ‘schaduw PC’, vanaf het begin van de COVO cyclus tot het einde van de actie mee. Vanuit Nederland was een ruime hoeveelheid munitie meegenomen, dit in tegenstelling tot de Franse KL V voorraden in Gabon, die de nul naderden. Dit had als voordeel voor ons dat wij, in de bataljonsactie, tot drie keer toe in het zwaartepunt ingezet werden. De operatie begon met inschepen op het Franse transsportschip LPD SIROCCO. Vanaf dit schip werd het grootste deel van de cie Aaslt ingezet om een bruggenhoofd te slaan waarop de rest van het bataljon (muv de PARA’s) zouden landen. Een klein deel van de compagnie werd door gebrek aan heli capaciteit alsnog amfibisch ingezet. Nadat het bruggenhoofd veilig gesteld was, werden we geconfronteerd met de Franse manier van oorlog voeren. Met behulp van een enorme hoeveelheid ‘quickies’ werd het gevecht van minuut tot minuut gevochten. (eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat een deel hiervan wederom te wijten valt aan de taalbarrière) Dankzij een gezonde dosis flexibiliteit en een hoge mate van enthousiasme lukte het om de pelotons van onze compagnie (te voet) van hot naar her te sturen om de actie tot een georganiseerd geheel te brengen. Zo werd het mogelijk om de actie voort te zetten en het oord te nemen. Vanuit het bruggenhoofd werden de mortieren in stelling gebracht om de air assaul (Aaslt) compagnies aanval op het oord met vuur te kunnen ondersteunen. Dit oord lag inmiddels onder waarneming van een Frans zware-wapenspeloton. Na een vuuropening van dit peloton gevolgd door een straving van een Franse gazelle helikopter startte de aanval. Helaas had dit alles geen effect op de sterkte van de oefenvijand, deze was niet gesleten. Dit, in combinatie met een honderdtal booby-traps in het oord maakten dat de opmars door het oord ernstig vertraagd werd. Na het nemen van het oord werd de oefening de volgende dag afgesloten met een VIP-demo. Deze bestond uit een Aaslt actie zoals we die kennen van de opendagen Landmacht. Met deze actie werd de logistieke basis van de piraten vermeesterd en hun leider opgepakt. Eind goed al goed, de eenheid scheepte weer in om vervolgens terug te varen in de richting van Libreville. De oefening werd afgesloten met een schietdag georganiseerd door ons. Deze dag bood de Fransen de gelegenheid om met onze wapens te schieten en bood ons de mogelijkheid een demo te geven met wat wij verstaan onder een contactdrill met een groep. Uiteindelijk vertrok de hoofdmacht op 14 december weer richting Nederland.

Mooie ervaring
We kijken terug op een geslaagde, zeer leerzame oefening. Het optreden in de Jungle bied veel uitdagingen en kansen. Het kost veel tijd om een eenheid daadwerkelijk Jungle getraind te krijgen. Tijdens de tactische oefening bleek dat de spoedcursus jungle warfare voor ons voldoende was, met name omdat de terreinomstandigheden in week 2 dusdanig afweken, dat de normale basis gevecht technieken (BGT’n) en drills toegepast konden worden. Het samenwerken met een andere nationaliteit was zeer leerzaam. Het maken van duidelijke afspraken en kenbaar maken van wederzijdse verwachtingen is essentieel. Het is van belang om te beseffen dat de manier van werken die binnen het Nederlandse gebruikelijk is zeker niet als standaard gezien mag worden voor andere legers. Er moet aandacht besteed worden aan het ‘leren kennen’ van de manier van werken van internationale collega’s. Ik doel daarbij op omgang normen, niet zozeer op tactische procedures. Het gebruiken van een liason is van belang om snel te kunnen reageren in geval van onduidelijkheden. Het mag voor zich spreken dat een tolk essentieel is wanneer het niet mogelijk is om Engels te spreken.

Tekst: PCC Elnt Rob
Foto's: Kpl1 Salampesy